Op weg naar Westerwolde

Het tij lijkt te keren. Het nieuwe provinciebestuur van SP, CDA, D66, ChristenUnie
en GroenLinks wil niet langer per decreet opleggen wie met wie moet fuseren bij

de gemeentelijke herindeling. Ook hoeven het niet per se megagemeenten te worden.

Een gunstige ontwikkeling die de kleinschalige cittaslow-gemeente Westerwolde
(Bellingwedde en Vlagtwedde) weer een stapje dichterbij brengt.
Komt 'mien dreum' dan toch uit?

Swingende Bach in Emmen

Orion Ensemble verovert met Bach harten van Emmenaren

Op 26 april konden in Emmen zelfs de decibellen van de kermis op deze koopzondag niet op tegen de onovertroffen muziek van Johann Sebastian Bach. Het Orion Ensemble verzorgde als sluitstuk van het Bachfestival een swingend programma met muziek van dit muzikale genie én door hem geïnspireerde componisten in de Grote Kerk.

Culturele hart
Werd onlangs nog de Matthäus Passion in het culturele hart van Emmen (want zo mogen we de Grote Kerk langzamerhand wel noemen) ten gehore gebracht, dit keer setzten wir Uns nicht mit Tränen nieder, maar liet het Orion Ensemble vooral een vrolijke Bach horen.
Het trio, bestaande uit pianist Leonard Leutscher, violiste Pauline Terlouw en celliste Carla Schrijner opende met een sonate van Bach, gevolgd door zeer diverse, boeiende 'Hommages aan JSB' door Poulenc, Honegger, Rimski-Korsakov en Morricone (ja, die van de filmmuziek van 'Once upon a time in the West').

Muziektheater
Ook het theatrale element ontbrak niet. Na de eerbetonen verlieten de leden van het Orion Ensemble het podium. Een vrouw kwam het podium op om de stoelen en lessenaars voor de gastspelers klaar te zetten. De toneelknecht, denk je dan in de kerk. Totdat ze de contrabas pakte, op een kruk ging zitten en begon te spelen. Het bleek dus Astrid Schrijner te zijn. De celliste en de pianist volgden en samen zetten ze de Goldbergvariaties van Bach in. Daarna schreden Pauline Terlouw, altvioliste Veronika Lénártová en violiste Marie-José Schrijner, voorafgegaan door hun prachtige klanken, al spelend naar het podium.

Een volle Grote Kerk luistert naar het Orion Ensemble en consorten.

Jazz

Het zo ontstane sextet speelde vervolgens 'Bach to me - revisiting J.S. Bach' van Cesare Picco. Hij maakte bijna jazz van het vijfde |Brandenburgs Concert! Verrassend, vernieuwend en verwonderend. Maar ook: mooi.
Na een opzwepende 'Bachanias Brazileiras nr. 5' van Lobo speelden de gedreven en bekwame musici als uitsmijter een van de Brandenburgse Concerten. Deze schreef Bach in Köthen, waar hij aan het hof van vorst Leopold de gelukkigste periode van zijn leven had. Althans volgens Leonard Leutscher, de pianist van het Orion Ensemble, die de werken op sprankelende wijze van een toelichting voorzag. Samen met violiste Pauline Terlouw nam hij ook het initiatief voor het Bachfestival in Emmen.

Hier speelt Cesare Picco zelf als pianist zijn transcriptie

van het vijfde Brandenburgs Concert van Bach (deel 3: Allegro)

Geslaagd Bachfestival
Ik begreep dat ook de andere onderdelen van het Bachfestival, zoals de film 'Mein name ist Bach', het literaire concert (met Sanne Terlouw) 'Bach in, Bach uit' en de Bachmanifestatie voor amateurmusici meer dan geslaagd waren. In ieder geval was dat ook de korte cursus 'Bach binnenste buiten', waar ik zelf aan deelnam en waarbij Leonard Leutscher je kennis liet maken met de vermaarde musicus en componist Bach, maar vooral ook met de mens die Johann Sebastian was: de ene keer himmelhoch jauchzend, dan weer zum Tode betrübt. Net als wij allemaal.

Informatie
Voor informatie over het Orion Ensemble (en o.a. Het Luisterrijk en het Bachfestival in mei in Utrecht) klik hier.

Sonnet veur Westerwol

         
          Mien dreum
   

            Zun komt op bie de knoalen, recht as linioalen,

            n raaiger vlaigt vot om hail langzoam te doalen
            bie kronkelnde Roeten Oa; haarten daanzen
            onderwegens over schiere, oetgestrekte velden.

            n Liester zingt, n doeve koert en n kou hoelt.
            Ales gruit en bluit grofdoadeg. En ik? Ik boeg
            veur de noatuur, cultuur en veur de minsen;
            ik kin mie hier ja gain mooier leven winsen.

            Dít is Westerwol, t laand van mien dreumen,

            de stee woar k allergloependst veul van hol.
            Gain stadskeboal, man vree en stilleghaid.

            Dít is Westerwol, gemainte van mien dreumen,

            mit Haarpel, Olschanze, Smilke, Bennewol.
            Gain stadskeboal, man vree en stilleghaid.

            Hans ter Heijden 

Roeten Oa bie Smilke

 

Weg coulisse

Eigenlijk was het maar een armzalige coulisse,

dat productiebosje achter ons huis, maar je raakt

er onbewust toch op een of andere manier aan gehecht.

Je weet dat het ooit verdwijnt, maar hoopt van niet.

 

 

Nu is het op een haar na geveld. Niet door de storm,

maar door een enorme schaar. Een voor een werden

de bomen zomaar weggeknipt. Au! Weg coulisse.

Onze horizon is verbreed. Kijk, dat dan weer wel.

Bach in Valthermond

Van Bach in de Beetse naar Bach in Valthermond. In het kerkje 'Opwaarts!' in Sellingerbeetse lieten Mark Schimmel (gitaar) en Patrieck Bonnet (klarinet) zich op 8 maart bij de presentatie van 'Ter Apel zien en dan sterven' door Bach inspireren bij hun bewerking van het langzame deel uit diens dubbelconcert voor viool.
Gisteren vertolkte pianist Hannes Minnaar in Concertboerderij 'Onder de linden' in Valthermond transcripties van onder meer Frans Liszt, Sergei Rachmaninoff en Vaughan Williams. Minnaar wist in zijn spel gevoel en virtuositeit volledig in balans te brengen. Een sublieme prestatie die diep respect afdwong.

De door Hannes Minnaar vertolkte transcripties zijn

uitgebracht op de cd Bach inspirations. Vrijwel

alle nummers werden in Valthermond gespeeld.

 

Nun komm' der Heiden Heiland
Kijk en luister naar J.S. Bachs "Nun komm' der Heiden Heiland" (BWV 659) in de bewerking van Feruccio Busoni, wonderschoon gespeeld door Hannes Minnaar. Hemelse muziek.

Rian de Waal
Pianist Rian de Waal (1958 - 2011) stond samen met zijn vrouw, mezzo-sopraan Marion van den Akker, aan de wieg van Concertboerderij 'Onder de linden' in Valthermond, waar door de Stichting Klassiek in 't Veen regelmatig recitals en concerten worden geprogrammeerd. De Waal voltooide kort voor zijn dood een imposante studie over transcripties onder de titel Methamorphoses.

Doop van wandelverhaal over Kees Stip in kerkje Opwaarts!

Het was zondag 8 maart een stralende dag, toen ik in kerkje Opwaarts! in Sellingerbeetse mijn boreling - Ter Apel zien en dan sterven - ten doop hield. Kees Stips sonnet De dood en de tuinman werd gezongen, het hemelse adagio, ma non tanto uit het dubbelconcert voor viool van J.S. Bach werd ingetogen vertolkt op gitaar en klarinet en tenslotte klonk ootmoedig in Kees’ naam zijn lied De zondaar.



Kerkje vol
Het kerkje zat vol met familie, vrienden, oud-collega's, de burgemeester, de wethouder van cultuur, uitgevers en vooral mensen die op enigerlei wijze meewerkten aan deze uitgave. Het eerste exemplaar reikte ik niet uit aan een 'bobo', maar aan een oud-leerlinge die ik in klas 4 en 5 van het vwo op de RSG Ter Apel Nederlands gaf: Freija Kruit, nu examenkandidaat en een veelbelovend dichttalent.

Geen dag zonder Bach
De muzikale entra'ctes werden verzorgd door mijn oud-leerling Mark Schimmel (zang en gitaar) en Patrieck Bonnet (klarinet). Beiden zijn bijna afgestudeerd aan het ArtEZ Conservatorium in Zwolle.
Mark zong, net als in 2013 tijdens het Kees Stipfestival, het door hem getoonzette sonnet van Kees Stip De dood en de tuinman. Samen speelden ze een eigen interpretatie van het langzame deel uit het dubbelconcert van Bach, dat Kees Stip in Laudermarke vaak op zijn viool speelde, samen met Marian Boucher (viool) en Rebecca van Wijk, die op piano de orkestpartij voor haar rekening nam. Stip was verzot op de muziek van Bach.
 

Vloeken in de kerk
Kees Stip moest niets van de kerk hebben. Een boekje over Stip ten doop houden in een (voormalig) godshuis is dus eigenlijk vloeken in de kerk. Over het geloof schreef hij: Zwart is wit / koud is warm / God is liefde. Juist vanwege zijn kritiek op religie koos ik voor een kerkje. Niet om hem postuum te bekeren, maar omdat hij zelf ook van tegendraadse acties hield.

De zondaar

"Zijn wij niet allen zondaars?", zal hier ongetwijfeld vaak van de kansel hebben geklonken. Deze retorische vraag stellen, is hem beantwoorden. En daarom zongen we schuldbewust als slotlied De zondaar, dat ook vaak door Joop Visser werd gezongen (tekst én muziek: Kees Stip). Het staat ook op Vissers cd MMCD. Nu met Stip! Stip roept hierop zelf de tekst van het laatste vers: "In het vuur, in het vuur, zult gij branden uur na uur!". Waarna weer het refrein: "Maar niet op zon- en feestdagen". Stips rol - van de 'dominee' - heb ik op deze zondag zelf gespeeld.

 Dominee ik ben een zondaar

ach ik heb zoveel kwaad gedaan.

Maar toch ben ik elke zondag

trouw bij u ter kerk gegaan.

 

(fragment uit 'De zondaar' van Kees Stip)
 

 Dichter Willem Jan van Wijk schenkt mij bij binnenkomst

twee van zijn bundels: 'Of er nooit iets verschoof' en 'In karmijn'.

 

De 'ouderling van dienst' begroet de 'kerkgangers'.





Loes Runge heet iedereen welkom.

 

 uitgever Dick Ronner

 

een volle kerk

 

 toelichting op het boekje

 

Mark Schimmel (links) en Patrieck Bonnet

spelen en zingen de sterren van de Westerwoldse hemel.

 

 Adriaan Nette, de  Amsterdamse kunstenaar die het

Theater van de Natuur creëerde.

 

 Oud-leerlinge Freija Kruit toont trots het eerste

exemplaar dat ze kreeg uitgereikt

 

en leest de opdracht - in de vorm van een haiku - voor:

 

aanstormend talent

Freija, doe maar, dicht maar door

wie schrijft, blijft altijd

 

Hier een filmpje over de uitreiking van het eerste exemplaar.

 

 

 

Henk Verweerd van Uitgeverij Liverse in Dordrecht,

die het nagelaten werk van Stip aan het uitgeven is

(VerzamelStip deel 1 en 2 zijn inmiddels verschenen).

 

 Dank aan de commentatoren van mijn typoscript: Adriaan Nette,

 

 Henk Dekker (en dichteres Patty Scholten,

maar die moest signeren op de Stripdagen in Gorinchem). 

 

 En natuurlijk veel dank aan Herman Janssen,

mijn 'hoffotograaf', die o.a. de fraaie foto van de dichterstrap

voor de voorzijde van de uitgave maakte.

 

 

Er gaan heel wat boekjes over het offerblok.

 

 Dankzij de muziek van Mark en Patrieck en de poëzie van
Kees Stip, wordt kerkje Opwaarts! tijdens de borrel een
sfeervol literair café: Jazz & Poetry!



Foto's: Hans Boerkamp 

 

   Hans ter Heijden 

Ter Apel zien en dan sterven 

Wandelverhaal over de Groninger

jaren van dichter Kees Stip
Uitgeverij Vliedorp, Houwerzijl



 

      Wandelroute (ca. 20 km):

A Harpelsluis B Boerderij Kees Stip

 

De boekenlegger is tevens een kaartje waarop de route

staat aangegeven die ik in het boekje loop.

Routebeschrijvingen (ook van een kortere rondwandeling)

staan op de homepage van dit weblog.



Dagblad van het Noorden, 9 maart 2015

 

Ook RTV Noord wandelde met me op. Nou ja, een stukje.



Grunneger Weke

Grunneger Weke in Bellingwedde en Vlagtwedde
Dag van de Grunneger toal is opmoat veur de Grunneger Weke dij van 22 t/m 29 meert holden wordt.
De Dag van de Grunneger toal is de opmaat voor de Grunneger Weke die van 22 t/m 29 maart wordt gehouden.

Gemainten Bennewedde en Vlagtwedde orgoaniseren dizze dit joar soamen. En dat is weer opmoat veur de nij te vörmen gemainte Westerwol (al denkt provinzie doar hail aans over).
De gemeenten Bellingwedde en Vlagtwedde organiseren deze dit jaar gezamenlijk. En dat is weer de opmaat voor de nieuw te vormen gemeente Westerwolde (al denkt de provincie daar heel anders over).

In Westerwol het Grunneger Weke weer veul te baiden op t terraain van toal, cultuur en noatuur. Zai hier.
In Westerwolde heeft de Grunneger Weke weer veel te bieden op het gebied van de streektaal, cultuur en natuur. Zie hier.

Dag van de Grunneger toal
Dizze wordt holden op zotterdag 21 meert in Grunneger Archieven in Stad. Ook hier n ofwisselnd pergram.
Deze wordt op zaterdag 21 maart gehouden in de Groninger Archieven in de stad Groningen. Ook hier een afwisselend programma.