Een kleurrijke Wijkenaar. In memoriam Willem van Hoorn

Willem van Hoorn, Mazijk (met voormalig café
de Hofbuurt) en Grote Kerk

Kleurrijk als zijn schilderijen, dat was Willem van Hoorn. Hij stierf op 30 april jl. op 74-jarige leeftijd.

In de periode dat ik in Wijk bij Duurstede woonde, troffen we elkaar regelmatig. In de kroeg, bij het smartlappenfestival, in Theater Rondeel, het jazzcafé, op feesten en partijen, bij Loek en Dit in de buurtwinkel, op straat, bij elkaar thuis. Geestverwanten waren we. We hielden allebei van taal en humor stond hoog in ons vaandel.

Humor

We hebben samen wat afgelachen. Bijvoorbeeld bij kunstenaarscollectief 'Bosch & Duin', waar we ons best deden model te zitten, maar meer nog toen een van de kunstenaars haar werk exposeerde in die prachtige kroeg 'De Hofbuurt'. Toen Willem en ik daar een pilsje gingen drinken, bleek er op onze portretten al na een dag een rode sticker te zitten. Verkocht! Stille aanbidsters? Of ging het puur om de kunst? L’art pour l’art? Willem volhardde echter in de meest romantische fantasieën. Groot was dan ook de teleurstelling toen later bleek dat Gerard Roest, overigens ook een illustere Wijkenaar, onze beeltenissen had gekocht. Gerard verzamelde alles over Wijk, dus – zo vertelde hij ons – ook ‘bekende’ Wijkenaren. We zagen de grap er wel van in en hebben Gerards aankoop samen beklonken.


Willem en ik na een voorstelling in Theater Rondeel in Wijk bij Duurstede (begin jaren 90)

Journalist
Willem was journalist bij het Utrechts Nieuwsblad, maar heeft in Wijk ook, al dan niet samen met anderen, bijvoorbeeld leden van de 'Kunstkring', menig blad opgericht. ‘Kunstwijzer’ was zo’n tijdschrift en ik herinner me ook nog het kortstondige ‘Koren op de molen’. Ik werkte met plezier aan zijn projecten mee.

Kunstschilder

Als dank voor het openen
van een expositie portretteerde
Willem mij als clown.

Op latere leeftijd begon hij ook te schilderen. Naïef, een woord dat ik met groot respect uitspreek. Een kunsstroming die me bovendien erg aanspreekt. De levenslust en de humor spat van deze kleurrijke schilderijen. Maar ze getuigen ook van een geweldig observatietalent.

Deze dagen kijk ik met nog meer bewondering en eerbied naar zijn creaties in ons huis. Met een warme glimlach ook. Vol van herinneringen aan een lieve, humorvolle, markante man, die bovenal ook een levenskunstenaar was.
Wijk bij Duurstede ziet Willem straks niet meer op zijn karakteristieke wijze door de binnenstad lopen. Hij zal worden gemist. Maar zijn sporen laat hij zeker achter.

Opgetekend gesprek

Goed nieuws: kleine school kan blijven bestaan

Gisterenmorgen was ik - samen met enkele collega's van de RSG Ter Apel - in het kader van de Nationale Voorleesdagen te gast op de St. Josephschool in Zandberg. Samen met de ruim 80 leerlingen ontbeten we in de gemeenschappelijke ruimte van de school, die tegenover de r.k. kerk van het deels Groningse, deels Drentse dorpje ligt. Het was een prachtige belevenis en voor mij alweer een bewijs dat ook basisscholen met minder dan 100 leerlingen bestaansrecht hebben. Van kleuter tot achtstegroeper zaten de leerlingen bij elkaar in één ruimte, waarin gebeden, gezongen, gebabbeld én natuurlijk gegeten werd!

Leerlingen en leraren van de St. Josephschool in Zandberg

Spinoza
Als voorlezers stelden wij ons voor. Toen een collega vertelde dat hij filosofie gaf en vroeg of iemand wist wat dit was, stak een leerling z'n vinger op en riep: "Spinoza!". Geweldig. Daarna las ik - als 'meester Hans' voor aan groep 5/6 van juf Tecla. Over nachtmerries, Griezelbussen én Vincent van Gogh. Applaus was mijn deel. Het was een piekervaring op een hartverwarmende school.  
Klik hier voor foto's van de happening.
 

Leerlingen huldigen hun juf (en directeur) Astrid bij haar 25-jarig jubileum in 2013

'Opheffen kleine school slaat de ziel uit het dorp'
Vorig jaar maakte ik mij o.a. in de Volkskrant kwaad over het voornemen om scholen met minder dan 100 leerlingen te sluiten. Vanmorgen las ik op NOS.nl dat het onzalige plan nu echt van tafel is. Kleine scholen met minder dan 100 leerlingen kunnen blijven bestaan en houden nu ook hun toeslag, waardoor ze niet meer gedwongen worden te fuseren. Met dank aan de 'gedogers' van het VVD-PvdA-kabinet: D66, ChristenUnie en SGP.

Proficiat!
Een mooiere bekroning van de Nationale Voorleesdagen kan ik mij niet wensen. St. Joseph en al die andere kleine scholen: proficiat!

Sublieme sublimatie

 
Het is weer de tijd van de dictees. Het Kees Stip Dictee in Ter Apel, dit keer geschreven door Jelte van der Kooi, werd vorige week gewonnen door journalist Herman Sandman, de kandidaten voor het Groot Dictee der Nederlandse Taal zijn bekend en vandaag vond het eerste Groot Katholiek Dictee plaats. Het werd geschreven door schrijfster/filosofe Désanne van Brederode. Een prachtig dictee, met als titel: Sublieme sublimatie. Lees het hier.

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal wordt op 12 december a.s. uitgezonden. Het is geschreven door Adriaan van Dis. Het Groot Kinderdictee is op 8 december op tv. Dit is geschreven door kinderboekenschrijver Sjoerd Kuyper.
Klik hier voor nadere informatie.

Nedersaksisch is ja ook n toal!

Ien de stried veur erkennen van t Nedersaksisch (under aander Grunnegs, Drents en Achterhooks) is n nije webstee de lucht iengoan: Nedersaksisch is een taal.

Hier kinnen ie ook de petietsie ondertaiken dij minister Spies aansporen mot tot heroverwegen van heur besluut  t Nedersaksisch nait hailendaal te erkennen.

Doun!

mi have een droom

Jaarlijks vindt in de gebouwen van de RuG in Groningen de Dag van Taal, Kunsten en Cultuur plaats. Doel hiervan is docenten talen en ckv te inspireren. Ramsey Nasr, de dichter des vaderlands, mocht gisteren de dag met een lezing openen, waarna hij werd geïnterviewd door mijn oud-collega Nederlands op het Christelijk Lyceum Veenendaal, André van Dijk.

Ramsey Nasr
Volgens Nasr zien velen poëzie als een religie, of een ziekte: "Hij is aan de poëzie. Het tast je aan.(...) Goede poëzie probeert je te verleiden, heft natuurwetten op". Hij vindt dat docenten Nederlands en ckv hun leerlingen, of ze dat nou leuk vinden of niet, moeten onderwijzen in poëzie en ook de klassieken - als Leopold en Gerhardt - niet moeten vergeten. "Het moet onder dwang gebeuren", zei hij. De grote, volle zaal van het Academiegebouw lachte, maar hij heeft gelijk, al is 'dwang' misschien een te groot woord. Poëzie is gewoon een vanzelfsprekend onderdeel van je vak waar je leerlingen kennis mee laat maken. Overigens heb ik niet de illusie dat al mijn leerlingen door de poëzie verleid worden. Maar ik ben er wel zeker van dat - misschien pas jaren later - velen hierdoor worden verrijkt. Bovendien vinden leerlingen poëzie vaak leuk (cool), zeker als ze ook zelf de opdracht krijgen om bijvoorbeeld een sonnet te schrijven.
Nasr roept niet alleen dat poëzieonderwijs belangrijk is, hij bezoekt ook veel scholen en maakt clips en cd's waarop hij gedichten voordraagt. Moderne én klassieke.

mi have een droom
Tot slot van zijn zeer inspirerende optreden droeg Ramsey Nasr zijn - in de straattaal van de toekomst geschreven - gedicht mi have een droom (Rotterdam 2059) voor:

Een welverdiend, klaterend applaus viel hem ten deel.

Zie ook NRC Next

Kees Stip Dictee (2)

Tysger Boelens wint Kees Stip Dictee

Gisteren werd in de Hesse Bibliotheek weer het Kees Stip Dictee gehouden. Met slechts drie fouten was Tysger Boelens, leerling van de RSG Ter Apel (klas 4 vwo+), de onbetwistbare winnaar. Hij kreeg dan ook de felbegeerde Kees Stipvulpen uitgereikt.


Bibliotheekmanager Janneke Klok feliciteert winnaar Tysger Boelens

Het Ubbo Emmius College uit Stadskanaal was met gemiddeld 12 fouten de winnaar van de teams die meededen. Het leerlingenteam van de RSG Ter Apel - onder aanvoering van Mea van der Voo - werd tweede met slechts 0,4 fout meer. Daarna volgden de prominententeams van de gemeente Stadskanaal (gemiddeld 12,7 fouten) en de gemeente Vlagtwedde (gemiddeld 15 fouten). Ook dit jaar werd het dictee (met de titel 'Fantoompijn') weer door mij geschreven. Ik las het ook voor.


Tysger schrijft, nog onwetend van de roem die hem te wachten staat...

Lees hier het dictee:

Fantoompijn

De Bree staarde in het goed geoutilleerde lokaal naar het smartboard, met behulp waarvan hij vanmorgen - compleet met uit het niets opdoemende manuscripten en incunabelen - de literair-historische context van de middeleeuwse mystiek van Hadewijch had geëxpliciteerd.

Vanuit zijn ooghoek had hij gezien dat Panda Schattenkeinder onder haar tafeltje anderszins digitaal bezig was; met een welhaast virtuoze vingervlugheid beroerde zij haar smartphone, maar hij had niet de indruk dat ze - geheel idolaat van de mystica - al multitaskend via wereldwijde visoenen de extatische verrukking van de mystieke eenwording probeerde te bereiken.

“Wat doe je daar Panda?”, vroeg hij minzaam. “O, ik sms’te naar Boelie dat uw les vet cool is.” “Dat apprecieer ik, maar waarover ging het dan?” “Over mist in de literatuur, meneer.” “Geef dat abjecte object maar hier.”

Op dat moment barstte Panda in tranen uit, hyperventileerde als een steigerende, hinnikende merrie, embrasseerde - als was het haar eerste boreling - schreiend het virtuele wonder, smeet het furieus op zijn bureau en krijste met een door fantoompijn vertrokken gezicht: “Dit is je reinste amputatie!”

Die preoccupatie met het mobiele digitale netwerk - zelfs onder de les - was De Bree een gruwel. Hij dacht aan veertig jaar geleden, toen hij als leraar begon. De tijd van krijtjes, cahiers, katheders, vloeistof-duplicators, epidiascopen én filippica’s. Maar hij telde zijn digitale zegeningen.

Opeens stond Panda in zijn lokaal. De Bree reikte haar het 'geamputeerde lichaamsdeel' aan en bezwoer haar dit nooit meer onder de les te gebruiken.

Panda danste van blijdschap een pirouette, wreef liefkozend over het kleinood, tikte nog wat in en zei: “Ik heb u toegevoegd als vriend op Facebook. Cool hè?” 

Dat je zo simpel vriendschappen kon sluiten, was voor De Bree een mystieke ervaring. Vanaf de top van de Hasseberg schreeuwde hij het ’s avonds dan ook in extase uit over de dreven van Westerwolde: “Het leven is verrukkelijk!”

Hans ter Heijden

Dit dictee is net als de voorgaande dictees ook hier te lezen.

Krödde

Gisteren vond ik Krödde weer in mijn brievenbus. Een Grunneger tiedschrift voor liefhebbers van deze prachtige streektaal, met een keur aan Groningstalige verhalen en gedichten. In dit haarfstnummer onder meer een een erg mooi gedicht van Aly Freije: Psaalms vangen II.

Koop dit blad, of beter nog: neem een abonnement!

Klik hier voor nadere informatie over Krödde (helaas, Krödde is in december 2015 opgeheven;  eind 2016 heeft het digitale Oader het Groningstalige literaire stokje overgenomen).