Een hoopvol 2018!

Ruiten Aa tussen Smeerling en Ter Wupping (Westerwolde - Groningen)

Zonsondergang bij Smeerling

Smeerling, 18 januari 16.19 uur 

Smeerling, 18 januari 16.31 uur

Stilte en gebed in Abdij Koningsoord

De afgelopen vier dagen verbleef ik bij de zusters Trapistinnen in Abdij Koningsoord in Oosterbeek.

Zes jaar geleden werden de Trapistinnen door geplande nieuwbouw verdreven uit het Brabantse Berkel-Enschot. Zij wilden met hun klooster niet ingesloten worden door een Vinexlocatie, maar volgens de regels van de Cisterciënzers op een rustige, afgelegen plek in alle stilte bidden en werken. De locatie van de voormalige Johannahoeve was hiervoor geschikt. In nauw overleg met GSG-architecten werd hier een geheel nieuw klooster gecreëerd, geïnspireerd op de traditionele hoeve-architectuur en de typische kloostertradities. Delen van de voormalige hoeve zijn als element in het complex opgenomen.

Abdij Koningsoord

De Wandelmaat

Voor alweer de vijfde keer liep ik mee met De Wandelmaat, een organisatie die voor kleine groepen kloosterwandelingen organiseert, waarbij je in de gelegenheid wordt gesteld ook het kloosterleven mee te beleven. Het is iedere keer weer een bijzondere ervaring. Ondanks mijn niet malse kritiek op het instituut katholieke kerk, blijf ik
gefascineerd door de mystiek en spiritualiteit binnen de kloostermuren.
Als vrijzinnig hervormd gedoopte 'ietsist' woonde ik ook nu meer als toeschouwer dan als deelnemer de 'getijden' bij. Ik was onder de indruk van de toewijding en devotie van de kloosterzusters. Aan rituelen als de eucharistieviering en zegeningen deed ik niet mee; ik bleef dan op de 'publieke tribune' zitten. Ik vind het bizar dat bepaalde handelingen anno 2015 alleen door mannelijke geestelijken mogen worden verricht. Beschouw het als een vorm van stil verzet.

Getijdeviering in de kerk van Abdij Koningsoord (foto: 'Godgewijd leven')



Ida Gerhardt en Marie van der Zeyde

Heerst binnen de stilte, buiten de kloostermuren is deze betrekkelijk. Tijdens de wandelingen door het fraaie, licht glooiende landschap van de Veluwezoom was altijd wel verkeersgedruis te horen. Niet zo gek, de spoorlijn Arnhem-Utrecht is dichtbij, net als de N224 en niet te vergeten de A50. Wat dat betreft had de orde toch beter voor Oost-Groningen kunnen kiezen... De architectuur van de abdij is echter prachtig en de inrichting van de grote, maar sobere kerk, met ontwerpen van de Italiaanse kunstenaar Marcello Aitiani, van een grote schoonheid. Hier vinden zeven keer per etmaal (te beginnen om 04.30 uur!) de getijden plaats. In veertien dagen zingen de zusters steeds alle 150 psalmen, in de mooie vertaling van Ida Gerhardt en Marie van der Zeyde. Vooral Benedictijner en Cisterciënzer kloosterlingen hebben ze getoonzet. "Het verveelt nooit", vertrouwde zuster Margareth ons toe. Mij werd het soms wat teveel.

 

Glooiend landschap

Zoekers
Aan zo'n kloosterwandeling nemen doorgaans vogels van diverse pluimage deel. Al dan niet praktiserende katholieken, protestanten, ietsisten, agnosten. Dikwijls zoekers naar de zin van hun bestaan, of gewoon naar rust en stilte in deze snelle tijd. Maar net als ik misschien ook wel nieuwsgierig naar antwoorden op vragen als: Waarom gaat iemand in hemelsnaam het klooster in? Wat bezielt mensen om zich vrijwillig aan strenge regels te onderwerpen? Hoe geven kloosterlingen vorm aan hun twijfels, verlangens, passie, geloof, daadkracht? Is zeven keer daags zingend bidden een antwoord? Ook als de wereld in brand staat? Of juist dan?

Op pad met De Wandelmaat

Mysterie

Voor mij blijft het kloosterleven een mysterie. En dat is misschien maar goed ook.
Ik heb deze dagen verder vooral ervaren als een boeiende, afwisselende en inspirerende cultuurreis, waarin kunstvormen als muziek, literatuur, beeldende kunst, architectuur en film (we zagen de aangrijpende film 'Des hommes et des dieux') een belangrijke rol speelden.
Ontmoeten, stilte, onthaasten en verwondering zijn de kernwoorden van deze kloosterwandelingen. In meer of mindere mate ervaar je ze. In het klooster, of daarbuiten in de natuur.

Verwondering

Jeroen Brouwers

Jeroen Brouwers, met de magistrale roman 'Het hout' winnaar van de ECI Literatuurprijs 2015, schreef ooit in 'Bezonken rood': 'Niets bestaat dat niet iets anders aanraakt'. Zo is het.



Zusters van Koningsoord: 'Stilte en gebed vormen het hart van ons bestaan'.



Ida Gerhardt (1905-1997) was behalve vertaalster van de psalmen, ook dichteres. Lees en beluister hier (gezongen door Trijntje Oosterhuis) haar gedicht 'De gestorvene'.

Lees op de site van DBNL wat neerlandicus Wam de Moor in 'Tsjip' schreef over de psalmen:

'Poëzie die nooit hoeft te vervelen'.

Weg coulisse

Eigenlijk was het maar een armzalige coulisse,

dat productiebosje achter ons huis, maar je raakt

er onbewust toch op een of andere manier aan gehecht.

Je weet dat het ooit verdwijnt, maar hoopt van niet.

 

 

Nu is het op een haar na geveld. Niet door de storm,

maar door een enorme schaar. Een voor een werden

de bomen zomaar weggeknipt. Au! Weg coulisse.

Onze horizon is verbreed. Kijk, dat dan weer wel.

Teken voor een kleinschalige gemeente Westerwolde!

Zes supergemeenten

De provincie Groningen wil van 23 min of meer kleinschalige gemeenten naar zes supergemeenten met zo’n 100.000 inwoners. De burgers en besturen van de gemeenten Bellingwedde en Vlagtwedde willen echter niet fuseren met Pekela, Veendam en Stadskanaal (het provinciale plan). Zij willen wél samen met elkaar de gemeente Westerwolde gaan vormen, zo mogelijk uitgebreid met Onstwedde en omgeving (ca. 25.000 inwoners). Vlagtwedde en Bellingwedde passen wat natuur en cultuur betreft uitstekend bij elkaar en hebben inmiddels het Cittaslowkeurmerk verworven.



Theater van de Natuur aan de oever van de Ruiten Aa in Sellingen
Foto: Herman Janssen, Ter Apel

 

Provincie Groningen schoffeert inwoners en gemeentebesturen

Gedeputeerde Bote Wilpstra (nota bene van Democraten 66!) heeft de tegenstanders wel ‘gehoord’, maar niet naar hen geluisterd. Hij wil zijn plannen coûte que coûte doorzetten. Wij als Westerwolders pikken dat niet. Help ons in de strijd en teken de petitie! Er zijn twee versies: één voor inwoners van de gemeenten Bellingwedde en Vlagtwedde en één voor mensen die elders wonen, maar Westerwolde een warm hart toe dragen.

Kijk hier naar een filmpje over de gemeente

Westerwolde in oprichting

 

Teken! Klik hier: http://expeditiewesterwolde.com/

Bij voorbaat hartelijk dank!

Hans ter Heijden, Westerwolder in hart en nieren

Voor mijn pleidooi - onlangs in de Volkskrant -  klik hier.

DKVNB - HNBVK

U I T N O D I G I N G

 

voor de CKV-eindpresentaties

De Kunst Van Natuurlijk Beleven (DKVNB) -

Het Natuurlijk Beleven Van Kunst (HNBVK)

 op dinsdag 24 juni 2014 om 19.00 uur (welkom vanaf 18.30 uur)

in en om het Theater van de Natuur aan de oever van de Ruiten Aa

bij Sellingen. We beginnen op de parkeerplaats in het bos

aan de Dennenweg (na zwembad en
De Noordmee iets verderop links).

uitvoerenden:

leerlingen RSG Ter Apel (klassen 4-havo en 4-vwo)

de toegang is voor iedereen vrij

(parkeren bij SBB-bezoekerscentrum De Noordmee, Dennenweg 1a)

Een wijde blik verruimt het denken

Terwijl de 'schiere', cisterciënzer monniken van plan zijn zich weer op hun eiland van herkomst te vestigen, streken wij er maar alvast een aantal dagen neer: Schiermonnikoog. Mijn muze bood me het aan en zo kon het gebeuren dat ik er op 3 maart, bijgeschenen door de vuurtoren, de pensioengerechtigde leeftijd bereikte. Toch stond ik een dag later weer in Ter Apel voor de klas, ga ik pas vanaf 3 mei van Drees trekken en neem ik uiteindelijk in juli écht afscheid van de RSG Ter Apel.


Berkenplas
Voor het laatst waren we ruim een decennium geleden op het eiland, waar we ooit - toen we nog in Wijk bij Duurstede woonden - jaarlijks onze kerstvakantie doorbrachten. Alleen al de boottocht erheen maakt je los van alle beslommeringen. Daarna kan het grote uitwaaien beginnen. De Loesje-slogan 'Een wijde blik verruimt het denken' is hier optimaal van toepassing.

Noderstraun
Het was een mooi weerzien.Vanuit ons appartement in Noderstraun hadden we een prachtig uitzicht op de zee. We maakten inspirerende wandelingen over het brede strand en door de bossen, onder meer naar de Berkenplas.

                  

 De avond valt. Ons uitzicht vanuit Noderstraun, met links de vuurtoren.

 
Uiteraard bezocht ik mijn 'stamcafé' op Schier, de gelagkamer van Hotel van der Werff. Helaas niet meer met de legendarische Jan Fischer bij de toog. Maar zijn opvolgers hebben gevoel voor traditie. Er is niets, maar dan ook niets veranderd aan de inrichting. En goddank nog steeds geen gokautomaten en muzikaal behang. Wat bleef is de sfeer én een kop heerlijke koffie ('cappuccino heb ik niet') voor 80 eurocent. Geweldig.

Soms droom ik van de 'Groninger archipel', waarbij alle kleinschalige gemeenten eilanden zijn, die de vermaledijde dans van de schaalvergroting ontspringen. Het gemeentebestuur van Schier past aan de stamtafel in de gelagkamer van Van der Werff.
Tot mijn geruststelling bestaat ook de plaatselijke boekhandel Kolstein nog steeds. Met een keur aan boeken én regionale en landelijke kranten.

Boekhandel Kolstein

 Warme bakker Schuthof (voorheen Klontje)

Ook op Schier is het verkiezingstijd...

Loes en Dora

The 'old' man, the young dog and the sea...

 (Labra)Dora!

Het waren geweldige dagen op Schier. Maar terug in Westerwolde waren we ook weer 'domweg gelukkig' aan het Mussel Aa Kanaal.

Onstwedde hoort ook bij Westerwolde

Dagblad van het Noorden, 21 februari 2014

Vlakbij mij in de buurt - in de gemeente Vlagtwedde - vinden vader en zoon Hesse dat als Bellingwedde en Vlagtwedde fuseren tot één gemeente Westerwolde (zij zijn ook voorstander van deze kleinschalige variant), Onstwedde er ook bij hoort. Zij plaatsten een bord in de tuin van Hesse sr., op de hoek van de Harpelerweg en de Weenderstraat bij de gehuchten Weende en Ellersinghuizen.

Onstwedde is nu nog een kern van de gemeente Stadskanaal, maar ligt inderdaad ook in de streek Westerwolde. Gehuchten als Höfte, Wessinghuizen, Smeerling en het adembenemend mooie Ter Wupping horen er dan vanzelfsprekend ook bij. We gaan ervoor!

Vindt Plasterk zijn Waterloo in Westerwolde?

Als burger wilde ik graag mijn bijdrage leveren in de strijd tegen de miserabele gemeentelijke herindelingsplannen in de provincie Groningen. Vandaag publiceerde de Volkskrant mijn artikel hierover.

de Volkskrant, 17 februari 2014

Zie ook de website van de Volkskrant

Eigenlijk louter (zeer) positieve reacties op dit artikel, uiteraard uit Westerwolde, maar ook elders blijk ik veel medestanders te hebben.
Een zure tweet van PvdA-wethouder Jan-Willem van de Kolk uit Stadskanaal had ik natuurlijk kunnen verwachten:

"Curieus is het zeker, dat opinieartikel van Hans ter Heijden in de Volkskrant... en bovendien gelardeerd met onzin en ver van wat nodig is". 

Tja... Gezien de enorme hoeveelheid kattebelletjes en kiekjes die hij rondtwittert, vraag ik me af of hij nog wel aan besturen toekomt. Het aardige is dat zijn SP-collega Hennie Hemmes uit Pekela (dat volgens de plannen ook samen moet met o.a. Stadskanaal en Veendam) een heel ander geluid laat horen: "Lezenswaardig!!"
Martijn Heeroma twittert:

"Als de eurofielen hun plannen doorzetten, is Nederland zometeen het Westerwolde van Europa." 

Zie onder meer ook: Westerwoldeblog, Facebook, Twitter en Topsy.

De Kunst Van Natuurlijk Beleven (2)

CKV Natuurbelevingstocht in Theater van de Natuur 

Op woensdag 16 oktober maakten de leerlingen van de vierde klassen havo en vwo van RSG Ter Apel een natuurbelevingstocht in en rond het Theater van de Natuur in Sellingen. Dit gebeurde in het kader van de lessen culturele kunstzinnige vorming (ckv). Dit jaar staat namelijk de natuur centraal.

Ontmoeting van cultuur en natuur

In kleine groepen maakten de leerlingen een tocht door het bos. Hierbij moesten ze verschillende opdrachten uitvoeren die te maken hadden met de diverse onderdelen van ckv: drama, beeldende vorming, muziek, project ‘De verleiding’, fotografie en creatief schrijven. Daarnaast vertelden hydrobiologen van Waterschap Hunze & Aa’s de leerlingen van alles over het leven in en bij de Ruiten Aa en de vennetjes. Bij de dichterstrap ontmoetten cultuur en natuur elkaar helemaal en ontpopten verschillende jongeren zich als heuse dichters! 

Eindvoorstelling

Tijdens deze dag hebben leerlingen inspiratie opgedaan die ze kunnen gebruiken tijdens de lessen ckv. Als eindproduct geven zij op 24 juni 2014 in het Theater van de Natuur een voorstelling voor ouders en andere geïnteresseerden. Dan laten zij hun kunsten zien en horen: muziek, songs, raps, gedichten, toneel, beeldende kunst, foto’s enz. Elk jaar zijn dit weer ware happenings en wordt zichtbaar hoe belangrijk het vak culturele kunstzinnige vorming is. Dat kunst/cultuur inspireert, verwondert en verbroedert. Dan komt de verbeelding aan de macht!

De dichterstrap

Voor meer foto's zie weblog CKV Creatief Schrijven RSG.

Oprukkend riet

Zeven jaar geleden lieten we een poel graven. Vrijwel direct werd deze bevolkt door kikkers. Het riet kwam later, maar was toen ook niet meer te stuiten. Inmiddels was de poel vrijwel dichtgegroeid en werd ingrijpen noodzakelijk. Een midi-kraan klaarde het werk. De poel ligt er weer maagdelijk bij en we zien weer water! Voor hoe lang?

  

 

Kees Stipfestival eert puntdichter

Een geheel uitverkocht Kees Stipfestival - ‘Stip aan de horizon’ - bracht zaterdag 31 augustus een hommage aan de 100 jaar geleden - in Veenendaal - geboren dichter van het lichte vers. Eerst in het Theater van de Natuur in Sellingen, daarna in het huis aan de Veenweg in Laudermarke, waar Stip de laatste 23 jaar van zijn leven woonde en werkte. Het ‘treintje’ De Beukenhof  Express bracht festivalgangers via een prachtige route van Sellingen naar Laudermarke en weer terug. Met enige vertraging, dat wel. Volgens de Veenendaalse stadsdichter Mats Beek was het treintje dus een 'Trijntje Fop'.

Hier geef ik bij De Noordmee de aftrap voor de eerste etappe 

op weg naar die Stip aan de horizon...

 

V.r.n.l. Adriaan Nette, mijn oud-collega Nederlands uit Utrecht

Martin Slagter, en cultuurwethouder Seine Lok.

(foto: Theeschenkerij De Noordmee)

Ook de tegenwoordige eigenaar van het huis waar Kees Stip woonde, Hans Baars, is aanwezig mét de hond des huizes, de huidige 'Mollepop'. Links mijn collega Nederlands op de RSG Ter Apel, Harrie Woldendorp, in de schaduw rechts Mats Beek. (foto: De Noordmee)

De zondaar

In het Theater van de Natuur gaf kunstenaar Adriaan Nette een performance en in het voormalige huis van Stip in Laudermarke traden dichters van het ‘light verse’ Patty Scholten, Lévi Weemoedt en Mats Beek op. Ook het illustere kleinkunstduo Joop Visser & Jessica van Noord gaf acte de présence en zong onder meer ‘De zondaar’, een bekende tekst van Kees Stip, en het hilarische lied 'Veenendaal'. 

De dood en de tuinman
(Oud-) leerlingen van de RSG Ter Apel, Mark Schimmel en Margot Meendering, verzorgden de muzikale entr’actes: zij zongen door henzelf getoonzette gedichten van Stip.Vooral de vertolking van 'De dood en de tuinman' door Mark (inmiddels vierdejaars conservatorium), zichzelf virtuoos begeleidend op gitaar, oogstte veel bewondering. Tot slot zong hij een prachtig, zelfgeschreven Groningstalig lied: 'Ik beloofde miezulf'. Hier een videoclip.

Prieeltje
Zowel Patty Scholten als Joop Visser heeft Kees Stip goed gekend. Patty haalde dan ook verschillende herinneringen op aan haar verblijf bij de dichter in Laudermarke. Ook Adriaan Nette kwam bij Stip op bezoek. Hij overhandigde de huidige eigenaren een foto van Kees in het prieeltje. Zelf kreeg ik van hem een silhouet van de dichter. Prachtig!

 

Mark Schimmel speelt gitaar op de dichterstrap als de 

festivalgangers daar na een korte wandeling arriveren.

 

De performance van Adriaan Nette

 Het publiek

Adriaan betrekt Lévi Weemoedt bij zijn act. Deze draagt ook zijn

gedicht 'En dan tenslotte' (dat op een van de treden is te lezen) voor.

Dodo

Ook mevrouw Doron Fischer (‘Dodo’), een stiefdochter van Kees Stip, was aanwezig, samen met Aleid Braam. Zij lokte Kees Stip destijds naar haar huis, waar familieleden en vrienden zich hadden verzameld en hij door burgemeester Euverink van Vlagtwedde werd geridderd. Dodo stelde het eerbetoon aan haar stiefvader zeer op prijs. 
Veel gasten bedankten Hans Baars en Diana Schouten - de huidige bewoners van het huis waar Stip woonde - voor hun gastvrijheid. Terecht!

 

Met enige vertraging arriveert De Beukenhof Express bij het huis

waar Kees Stip woonde in Laudermarke.

Veenweg 5 Laudermarke

Aleid Braam (links) en Doron ('Dodo') Fischer, een van

de stiefdochters van Kees Stip. Foto: Patty Scholten.

Het prieeltje

Applaus én gelach
Het festival was een waardige hommage aan Kees Stip, waarbij door het enthousiaste publiek (75 mensen) veel geapplaudisseerd én gelachen werd. De ‘lichte letterheer’ zou niet anders gewild hebben.

De dichters en zangers 

   De presentator

Patty Scholten 

Margot Meendering

 

Mats Beek

Lévi Weemoedt

 Mark Schimmel 

(Joop Visser & Jessica van Noord wilden tijdens hun optreden niet 

gefotografeerd worden. Maar hier kun je een filmpje zien met het 

geweldige lied 'Onze Jan is manager geworden'.)

 (foto's: Martin Slagter en Hans ter Heijden)

 In het Dagblad van het Noorden stond maandag 2 september

een reportage over het Kees Stipfestival met een prachtige foto

van het optreden van Margot Meendering op de deel

van de boerderij waar Kees Stip 23 jaar woonde en werkte.

Zie ook Jessica van Noord blokt en een artikel in de Ter Apeler Courant
Ook Mats Beek heeft een weblog: Schrijversinfo (zie eind augustus/begin september).