Vloeken in de kerk

Nu paus Benedictus XVI eindelijk met pensioen gaat, komen er weer herinneringen boven aan het 'rijke roomse leven'. Zo rijk was - en is - dat overigens niet. Vooral als het om ethische kwesties gaat, is er sprake van grote geestelijke armoede en een halsstarrig vasthouden aan middeleeuwse dogma's. In ieder geval in het Vaticaan; in verschillende parochies waait een liberalere wind en trekken pastores zich niet veel aan van de mijters in Rome.

Rituelen
Rijk is de rooms-katholieke kerk wel aan rituelen, waarvan er verschillende langzamerhand ook door protestantse kerken en spirituele groeperingen zijn overgenomen. Zelf heb ik een haat-liefdeverhouding met de roomse kerk. Het contemplatieve leven in de kloosters spreekt mij als 'ietsist' aan (ik verblijf er ook zo nu en dan), maar de officiële leer van de kerk verafschuw ik in veel opzichten. Net als overigens de bekende rooms-katholieke theologen Hans Küng (een studiegenoot van de huidige paus), Huub Oosterhuis en anderen.

TV-opname van de huldiging van Reve 

in de Allerheiligste Hartkerk in Amsterdam (1969)

'Poppenkast'
Iemand die ook grote moeite met de roomse kerk had, was de schrijver Gerard Reve (aanvankelijk: Gerard Kornelis van 't Reve). Zijn middel om hier uiting aan te geven was de provocatie. In 1969 kreeg hij de P.C. Hooftprijs. Een huldiging vond later dat jaar plaats in de Allerheiligste Hartkerk in Amsterdam. Volgens Reve 'zowel theater, schouwburg als circus'. Het was - zeker in die tijd - natuurlijk vloeken in de kerk. Vooral toen hij met zijn toenmalige liefdespartner 'Teigetje' (Willem Albada) hand-in-hand (!) de kerk binnenschreed. "De roomse kerk is een poppenkast", zei Reve, "en de rol van Jan Klaassen wordt vervuld door de paus". 

DAGSLUITING

Eigenlijk geloof ik niets,
en twijfel ik aan alles, zelfs aan U.
Maar soms, wanneer ik denk dat Gij waarachtig leeft,
dan denk ik, dat Gij Liefde zijt, en eenzaam,
en dat, in dezelfde wanhoop, Gij mij zoekt
zoals ik U.

Gerard Reve

Uit: Verzamelde Gedichten, 1986

Zie ook:  'Over een kus en een kerk' in DBNL

Gedichtendag 2013

Op Gedichtendag (31 januari) vond in een uitverkocht Theater Geert Teis in Stadskanaal Poetry in Concert plaats. Naast optredens van bekende artiesten als Ernst Daniël Smid, Karin Strobos, Frédérique Spigt en de Groninger zangers Alex Vissering en Erwin de Vries, vond er ook een Poetry Battle plaats. Drie genomineerde leerlingen (één van Ubbo Emmius en twee van de RSG Ter Apel) droegen hun zelfgeschreven sonnetten voor. Het publiek koos de winnaar: Jasper Stuut, leerling van Ubbo Emmius Stadskanaal.

Maar ook Dorontina Scholtens (H4a) en Marcia Oldenburger (V5a) van de RSG Ter Apel kregen veel applaus en complimenten van Jan Mulder, die de prijzen uitreikte.

Hieronder hun gedichten. Muziek was dit jaar het thema.

Dorontina Scholtens

Muziek

Muziek vertelt mijn gedachten,

Muziek zegt wat ik voel,

Muziek geeft me mijn krachten,

het zegt precies wat ik bedoel.

Muziek geeft me het gevoel dat ik mag bestaan,

op allerlei verschillende manieren,

Muziek zegt dat ik door moet gaan

en mijn leven moet gaan vieren.

Zonder muziek is mijn leven niet compleet,

Muziek is zo bijzonder,

Muziek is iets wat ik nooit vergeet.

Muziek, niemand kan zonder.

Het gaf me moed toen ik streed;

Muziek, het is een groot wonder!

Dorontina Scholtens, havo-4 RSG Ter Apel

Marcia Oldenburger

Vooroordeel

Ik zie de G-sleutel staan

en weet wat dat betekent.

Ik had hier al op gerekend

en begin vooraan.

Het begint met een hele noot,

het orkest om me heen is nog stil.

Mijn instrument klinkt als een gil,

het lied begint met de dood.

Maar plots zie ik een rustteken

en er verandert iets dat ik al weet,

dit is waar ik zo van geniet.

Achteraf was toch iets gebleken;

de gil die ik hoorde was een kreet

van blijdschap en niet van verdriet.

Marcia Oldenburger, vwo-5 RSG Ter Apel

De foto's zijn gemaakt tijdens de generale repetitie in Theater Geert Teis te Stadskanaal.

Ik wens iedereen een prachtige toekomst toe. Ook in 2013!

Het verleden valt uit de tijd
die in het nu staat
waarin ieder van ons 
de toekomst bepaalt. 

Irene van Lippe-Biesterfeld

(Gedicht in de route Poëzie in Steen door de binnenstad van Wijk bij Duurstede)

Gronings gedicht

Bert Schierbeek - Gronings gedicht

Uit de tiende televisienacht van de poëzie (VPRO)

kijk, ik weet het niet

Bert Schierbeek (1918-1996)

'De eindeloze velden, doorkliefd met ongehoord rechte sloten en kanalen maakten mij al op zeer jonge leeftijd rijp voor Mondriaan'.  

Deze woorden zijn van de schrijver/dichter Bert Schierbeek, die weliswaar geboren werd in het Twentse Glanerbrug, maar opgroeide in het Oost-Groningse Beerta. Zijn liefde voor de Groninger taal en het landschap behield hij zijn hele leven. 

Ook dit jaar zijn er weer verschillende mensen in mijn omgeving 'oet tied kommen' (overleden). Bij zulke grote gebeurtenissen zoek je naar woorden. Bert Schierbeek deed dat ook toen zijn vrouw Margreetje in 1970 verongelukte. Maandenlang kon hij geen letter op papier krijgen. 'Toen de prop eruit vloog', constateerde Schierbeek later, 'borrelden allereerst deze kale zinnetjes op'. Hij doelde daarbij op de gedichten die hij in 1972 publiceerde in de bundel 'De deur'. Bijvoorbeeld het volgende ontroerende vers: 

kijk,

ik weet het niet
ik was nog nooit dood
maar als je nou dood bent
wat zie je dan
wat zie jij nu wat ik niet zie
want als de ogen zich sluiten
en het zicht naar binnen keert
waar ben ik dan
en jij?
en wij?

kijk,
als ik die kurketrekker pak
die zweedse van blank berken
en een fles rooie ontkurk
dan zie ik jou voor me
zoals je dat deed
je ogen
je hand
het glas

kijk,
dat wel
en de zon
een rooie bal over de heuvels
en de meeuw
een vliegende vlek in de zon
net als jij

dan zie ik jou

dat wel

Bert Schierbeek

Uit: De deur, De Bezige Bij 1972

Luister hier naar een voordracht door Bert Schierbeek zelf (klik op 'teksten' en daarna op 'luisteren naar Bert').
Hier vind je nadere informatie over Bert Schierbeek.