Gestameld liedboek. Moedergetijden

Ik had me hun ouderdom anders voorgesteld. Over een jaar of twintig zouden ze oud zijn, zouden de rollen omgedraaid worden en wij het zijn die voor hen zorgen. Maar ineens staat hij voor de deur, hun ouderdom, en hij wil van geen wijken weten. Ik ruik hem in hun kleren, ze doen geen moeite meer zich dagelijks te verschonen, vrees ik - er zal een helpster moeten komen. Hoe zou hij het ook nog kunnen beredderen? De hele dag loopt ze achter hem aan. Zelfs op het toilet is hij amper nog alleen. Ze klampt zich aan hem vast. Altijd en overal galmt dat ene woord dat haar nog rest: Pa - steeds heser.

Is dit nu het leven, vraag ik me luidop af bij het ontbijt. Ja, dit is het leven, zegt Lieven. En we hebben het einde nog niet gezien.

Dit is niet het enige fragment uit Gestameld liedboek van de Vlaamse schrijver Erwin Mortier, dat me naar de keel grijpt. Het is wel een van die ontluisterende notities uit het boek die de aftakeling, de teloorgang en de totale machteloosheid van een moeder die aan Alzheimer lijdt doodeerlijk, maar daarom ook glashard beschrijft.

Het boek begint ook al niets verhullend:

Mijn moeder heeft me vandaag een stofbeurt gegeven, ze meende dat ik een meubel was. Misschien een ladekast of een oud fornuis. Ze ging met een helgeel doekje over de knopen in mijn hemd, naar mijn hals toe, wimpelde ermee rond mijn oren, stofte mijn kin af. Toen gaf ze een teken dat ik mijn mond moest openen - en propte daar de stoflap in en vergat ons.

Gestameld liedboek bestaat uit observaties, notities en gedichten, geschreven door de zoon van een vroeg dementerende moeder. Het is een ontroerend, maar ook confronterend getijdenboek over een onuitstaanbare ziekte. Maar tevens een literair meesterwerk.

Dat zitten,
dat zitten van haar,

naast me op de bank.

Dat zitten zonder iets,
en die stilte: een leeg
huis in de middag,

de kraan lekt.



Gestameld liedboek. Moedergetijden, door Erwin Mortier
De Bezige Bij, 2011

Klik hier voor de website van Erwin Mortier.
Op de site van Tzum o.a. een interview met Mortier
en een  recensie van Bart Temme.

Haarst (5)

Volgens de overlevering heeft Harbert ten Have, de laatste boer die in
ons huis woonde, hier ooit een eikeltje in de grond gestopt.
Het is inmiddels een prachtige eik geworden. Hopelijk doorstaat
hij de herfststormen...

 

Haarst (4)

Rood met witte stippen...

Oogst (2)

Vanwege de regen moest het hakselen van de maïs
aan de Weikenweg - bij het Mussel Aa Kanaal - worden gestaakt.
Inmiddels breekt de zon weer door.

Weikenweg bij Harpel

Gruin wordt broen

Haarst komt langsoam weer in t laand;
t gruin wordt broen doar aan de akkerraand.

Baargen baiten

In het najaar verandert het overwegend vlakke platteland (!) van Westerwolde tijdelijk in een 'berglandschap'. Her en der werpen boeren dan bergen aardappelen en suikerbieten neer, die daar geduldig wachten op de 'campagne'.  Zo ook hier, bij het Mussel Aa Kanaal.



Baargen baiten



De Kunst Van Natuurlijk Beleven (DKVNB)

Afgelopen dinsdag namen alle leerlingen uit havo-4 en vwo-4 van RSG Ter Apel deel aan een speciaal ckv-project: De Kunst Van Natuurlijk Beleven (DKVNB). Het is een project - in de Sellinger bossen bij het Theater van de Natuur - van Waterschap Hunze en Aa’s, Staatsbosbeheer, kunstenaar Adriaan Nette en de ckv-sectie van RSG Ter Apel. 

 

Kunstenaar Adriaan Nette verwelkomt een
groepje leerlingen aan de voet van de gedichtentrap
 in 'zijn' Theater van de Natuur.

Op de top van de heuvel, met uitzicht over het dal
van de Ruiten Aa.

Natuur en cultuur  

Het was een sombere, druilerige dag met veel motregen, maar soms ook hoosbuien. Toch waren er geen wanklanken, behalve dan die ene: "Meneer, het is onverantwoord om ons zonder regenpak het bos in te sturen!" Kennelijk deed ook de Blackberrry van deze leerling het niet meer, waardoor ze het weerbericht had gemist. Pas in het bos merkte ze dat het regende...  

In kleine groepen maakten de leerlingen een inspirerende tocht door het bos en langs het riviertje de Ruiten Aa. Onderweg moesten ze verschillende opdrachten uitvoeren. Ook kwamen ze op bepaalde plekken mensen tegen die hen aan het denken zetten over de natuur, maar ook over kunst, cultuur. Want natuur en cultuur ontmoetten elkaar hier. Onder andere bij de gedichtentrap van het Theater van de Natuur.
 

Adriaan Nette vertelt bevlogen over kunst, cultuur en natuur.

De oever van de Ruiten Aa

Voorstelling in Theater van de Natuur 

De natuur staat dit jaar centraal tijdens de ckv-lessen in h4/v4. Vanuit de onderdelen beeldende vorming, muziek, drama, fotografie, creatief schrijven en het project ‘De Verleiding’ wordt hier gedurende het hele jaar in modulen aandacht aan besteed. Geïnspireerd door de natuurbelevingstocht en de ckv-lessen wordt zo toegewerkt naar de eindpresentaties aan het einde van de cursus in het Theater van de Natuur. Dan worden door  leerlingen o.a. zelfgeschreven teksten gezongen/voorgedragen en korte theatervoorstellingen gegeven. Ook zal er een expositie zijn van door leerlingen gemaakte foto’s en land art.



Een van de muziekopdrachten bij Richard: Hoeveel vogels
hoor je steeds maar dezelfde muzikale zin zingen?
(Helaas waren er bij dit weer weinig vogels die van zich
lieten horen...) 

Boswachter Jan Dommerholt geeft een sprankelende
powerpointpresentatie in het donkere bos.

Hydrobiologie in de praktijk. Arno Folkers
 en Marlous Heemstra van Hunze en Aa's
 geven tekst en uitleg.

Tekenen bij Mieke: een schets maken onder de paraplu...

Maak een foto van jouw natuurbeleving...

Bij creatief schrijven (het ckv-onderdeel
dat ik zelf geef), moesten de leerlingen
haiku's schrijven.
Het groepje van Melissa schreef de volgende:

 Haiku

kijk langs de bomen

de wind waait, de regen drupt

mijn hart huilt ook mee

Hieronder de route van de natuurbelevingstocht.

Zie ook hier en daar. En de website van Hunze en Aa's.