Fantastisch Geelvinck Fortepiano Festival

Afgelopen week in Zutphen enkele fantastische concerten bijgewoond in het Geelvinck Muziek Museum, gevestigd in het fraaie patriciërshuis 'De Wildeman' aan de Zaadmarkt (waar eerder Museum Henriëtte Polak was gevestigd). Ze werden gegeven in het kader van het Geelvinck Fortepiano Festival 2018.

Aurelia Visovan

Aurelia Visovan
Tijdens het lunchconcert op 22 augustus speelde de Roemeense Aurelia Visovan louter werken van Frédéric Chopin (1810-1849): de polonaises opus 71, no. 3 in f klein en opus 53, in A flat major ('Heroic'), pianosonate no. 3 in b klein en mazurka opus 24. De werken werden uitgevoerd op een door Edwin Beunk gerestaureerde Pleyelvleugel uit 1842. In de intieme concertzaal van het Geelvinck Muziek Museum speelde Aurelia de sterren van de hemel!

Dennis James en Michael Tsalka worden door Jurn Buisman
van de Geelvinck Muziek Musea bedankt. 

Dennis James en Michael Tsalka
's Avonds was er een concert door Duo Musica Curiosa: Dennis James (glasharmonica) en Michael Tsalka (forte- en tafelpiano). Met zijn bepaald niet overbodige toelichting op de onbekende glasharmonica, gelardeerd met de nodige anekdotes, wist de Amerikaan Dennis James er samen met de begenadigde Israëlische/Nederlandse fortepianist Michael Tsalka een muzikale happening van te maken, waarbij lachsalvo's werden afgewisseld door ontroering. Want die kan de glasharmonica met z'n melancholieke, haast mystieke klank teweeg brengen. Ze vertolkten werken uit de Barok, Klassieke periode en Romantiek, maar ook van de hedendaagse componisten Gabriele Toia, Leonardo Coral en Aspasia Nasopoulou. En ook die klinken op oude instrumenten verrassend mooi. Kortom, het was een rijke, muzikale dag in het prachtige Zutphen!

'I play the organ for my stomach and
I play the harmonica for my heart'

In de pauze gaf Dennis James een 

demonstratie op de glasharmonica.

Voor informatie over Geelvinck Muziek Musea (en het Beethoven Festival Zutphen komend weekend!) zie www.geelvinck.nl

Hier speelt Dennis James het Adagio voor glasharmonica, K 356 van

Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) tijdens een concert 

in de Zilkha Hall in Houston, Texas:

De nieuwe gemeente Westerwolde

Een korte documentaire over de herindeling van de gemeenten Bellingwedde en Vlagtwedde tot de nieuwe gemeente Westerwolde. Deze werd op 1 januari 2018 een feit.

Ook over de andere Groninger gemeenten die zijn heringedeeld (of dat nog gaan doen) zijn er afleveringen te zien. Klik daarvoor hier.

Zomernummer Terra Westerwolda

Het zomernummer van het historische tijdschrift Terra Westerwolda, een uitgave van de Historische Vereniging Westerwolde (HVW), is verschenen. Het is te koop bij diverse (boek)winkels in de regio, bij de Bruna in Winschoten en boekhandel Godert Walter in Groningen.

Ter Apeler Alle Wagt
In dit nummer o.a. een groot interview met Alle Wagt uit Ter Apel. Als schoolmeester en leraar op de RSG Ter Apel gaf Alle Wagt jarenlang met veel liefde en hartstocht het vak geschiedenis. In het interview met Hans ter Heijden citeert hij met instemming historicus dr. Lammert Buning, destijds zijn docent op de kweekschool in Winschoten: “Een vak als geschiedenis moet je bréngen, je moet er een toneelstuk van maken”. Geert Schreuder maakte een prachtig schilderij bij het interview, dat ook de cover siert: ‘Geschiedenis is theater!’. 

Net als Alle Wagt wist Koos Schipper op bewonderenswaardige wijze zijn doel te bereiken. Hij vertelde zijn boeiende verhaal over zijn werk bij de marechaussee in Nieuweschans aan Tjarko van Dijk.

Alle Wagt. Foto: Herman Janssen.

Spekkendikkenijzer

Jan Huizing duikt met enige regelmaat in de archieven om via resoluties en requesten te laten zien hoe onze verre voorouders hier leefden en werkten, stambomen brengen onvermoede familierelaties aan het licht en oude gebruiksvoorwerpen worden op het toneel van Terra Westerwolda in de spotlights gezet. Want wie kent nog de beddenpan? U leest het in dit nummer, waarin ook aandacht voor de unieke vondst van een 18^e eeuws spekkendikkenijzer, ooit vervaardigd in opdracht van bakker Steijes en zijn vrouw in Bellingwolde. 

De Ploeg: Ben Walrecht, Dorpsgezicht Bellingwolde, gouache, 1943

De Ploeg

Ook de meer recente geschiedenis komt uiteraard uitgebreid aan bod. Obby Veenstra schrijft over kunstenaarsgroep ‘De Ploeg’ en het sonnet staat bij Kees Stip centraal in de serie over de literatuurgeschiedenis van Hans ter Heijden. De ingetogen column ‘Net over de grens’ van Tjarko van Dijk stemt tot nadenken, terwijl Sanne Meijer uitbundig verslag doet van haar fietstocht van Oudeschans naar De Maten. Hanne Wilzing legt uit waarom de boerderij van zijn grootouders in Smeerling werd ‘onthoofd’ en Bert Jan Hartman werpt nieuw licht op een verzetsdaad tijdens de oorlog in Sellingen, die zijn grootvader noodlottig werd. De rubrieken ‘Het portret van…’, Verenigingsnieuws HVW en Historische Actualiteiten maken het blad ook nu weer compleet. 

Sanne Meijer beschrijft haar fietstocht van Oudeschans (foto)

naar De Maten bij Ter Apel. Foto: Herman Janssen.

Matthäus van NPU is goddelijk

Johannes Leertouwer. Foto: NPU

'Ik geloof niet in God, wel in Bach'

Dit zei pianist/dirigent/componist Reinbert de Leeuw onlangs in een interview in de NRC. Gisterenmiddag in de Nieuwe Kerk in Groningen moest ik tijdens een uitvoering van de Matthäus Passion door de Nieuwe Philharmonie Utrecht (NPU) aan deze uitspraak denken. Als 'ietsist' zet ik ook mijn vraagtekens bij God, zeker bij de God van orthodoxe, dogmatische geloofsgemeenschappen, maar als ik dan dit meesterwerk van Bach hoor, ben ik juist meer geneigd te geloven dat er een God is. Een God die zich openbaart in de muziek. Met als zijn apostel: Johann Sebastian Bach.

Engelenzang
Johannes Leertouwer, leider van de NPU, speelt als eerste violist mee met zijn twee kleine koren en orkesten, maar dirigeert met zijn ogen de meisjes van de Roden Girl Choristers die verrassend op het orgelbalkon staan en met hun hoge sopranen in het eerste deel het uit twee kwartetten van solisten bestaande koor versterken. Engelenzang uit de hemel! Ontroerend mooi, zoals overigens de hele uitvoering. Ik ben - tot nu toe! - geen jaarlijkse Matthäusganger, maar heb toch diverse uitvoeringen, vaak met megakoren en -orkesten bijgewoond. Die waren zeker ook mooi. Maar de uitvoering van Johannes Leertouwer en zijn musici is goddelijk.   


Dagblad van het Noorden, 26 maart 2018: 5 sterren.

 

 In korte filmpjes geeft Johannes Leertouwer uitleg

 over de 68 delen van de Matthäus Passion.

Hier zijn toelichting op deel 1.

Vaarwel Facebookvrienden, vaarwel!

Jarenlang deed ik laatdunkend over Facebook. Ik noemde het een a-sociaal medium en hoorde spreekbeurten van leerlingen over de zegeningen ervan met mededogen aan. Zeker toen mobieltjes smartphones werden. "Je hoeft nu niet meer naar huis om je sociale leven op orde te brengen", sprak een leerling wijsneuzerig. Tel uw zegeningen, dacht ik met een sarcastische glimlach op de lippen.

Tot begin vorig jaar. Zou ik toch niet iets missen als ik niet op Facebook zat? Ik besloot het gewoon maar eens te proberen. Binnen no time had ik tig 'vrienden' en ik had er nog veel meer kunnen hebben als ik al die vriendschapsverzoeken van wildvreemden ook had gehonoreerd. Kennelijk was het statusverhogend om veel Facebookvrienden te hebben. Leuk en verrassend vond ik wel dat oud-leerlingen en -collega's, bekenden van vroeger en natuurlijk échte vrienden en familieleden me zo snel wisten te vinden.

Digitale dorpspomp
Iedereen die ik als Facebookvriend accepteerde, heette ik welkom bij mijn 'digitale dorpspomp'. Want zo zag ik dit medium aanvankelijk: bij de pomp op het dorpsplein de nieuwtjes van de dag uitwisselen. Ik deed er zelf aanvankelijk ook driftig aan mee, schreef ook wel eens een verhaaltje en plaatste er dan een foto bij. Want een bericht zonder foto? Nee, dat kan eigenlijk niet en is saai. En de teksten moeten kort zijn, zo kreeg ik al snel van een 'vriend' te horen, anders worden ze niet gelezen en al helemaal niet geliket.

Natuurlijk streelt het je ego als je veel likes bij een bericht krijgt, helemaal als ze de vorm van een rood hartje hebben. Facebook weet natuurlijk donders goed dat ieder mens ijdel is. Het bewijs daarvoor wordt ook geleverd door nogal wat 'vrienden' en vooral 'vriendinnen' die om de haverklap hun profielfoto wijzigen, waarop er weer een stortvloed van likes en uitroepen als 'wauw!', 'wat ben je toch mooi!' en 'gij zijt een schone!' volgen.

Het ergste vond ik de door Facebook aangeboden 'funberichten' waarin je je bijvoorbeeld als man kon laten afbeelden als vrouw. Zulk lachen!!! Emoticons schieten tekort. Ook bleek ik vriendinnen te hebben met een grote liefde voor poezen. Allergisch als ik hiervoor ben, veroorzaakten de te pas en te onpas geplaatste foto's en filmpjes van katten en katers - zelfs in een steriele ruimte - voor enorme niesbuien.

Facebookhumor
Natuurlijk waren er ook wel eens pareltjes bij de berichten, mooie verhaaltjes, ontroerende gebeurtenissen en hilarische maar ook prachtige foto's en kunstwerken. Zeker, ik deelde ook wel eens een hartje uit. Maar wat mij verontrustte was dat ik steeds meer in de greep van Facebook raakte. Dat ik toch bijna elke dag de onweerstaanbare drang voelde om te kijken of ik niets miste. Dat ik het idee kreeg dat Facebook mij in z'n macht had. Want op de keper beschouwd miste ik eigenlijk zelden iets belangrijks, laat staan iets wezenlijks, iets dat me raakte, verder bracht, inspireerde. Misschien had ik te hoge verwachtingen, want het gaat doorgaans slechts om 'social talk' op dat digitale dorpsplein, maar daarvoor is de tijdsinvestering te groot, de berichtgeving te vluchtig en de overload aan ongevraagde reclameboodschappen, nepnieuws en flauwe Facebookhumor op een gegeven moment niet meer te pruimen.

Bovendien begon ik te beseffen dat mensen die geen kranten en tijdschriften meer lezen (en dat zijn er steeds meer), voor hun nieuwsvoorziening, inclusief de duiding ervan, in belangrijke mate afhankelijk zijn van Facebook. En als dan blijkt dat er wel erg onzorgvuldig met je privacygegevens wordt omgegaan, dan is dat gevaarlijk. Dan ligt manipulatie op de loer. Niet alleen door commerciële bedrijven, maar - en dat is veel ernstiger - ook door politieke groeperingen, van welke signatuur dan ook. Is er dan niet een grens bereikt?

Menselijk contact
Mark Zuckerberg heeft dan wel spijt betuigd, maar ik ben er niet gerust op. Het heeft zeker een rol gespeeld bij mijn besluit om mijn Facbookaccount te deactiveren. Maar de belangrijkste reden is dat ik niet verslaafd wil worden aan dit medium dat me toch niet bracht wat ik misschien gehoopt had. Ik blijf de ontwikkelingen rond Facebook volgen en als ik het om wat voor reden dan ook toch ga missen en de kust veilig is, dan zou ik eventueel desnoods nog terug kunnen. De toekomst zal het leren. Ik ga vooralsnog meer tijd investeren in daadwerkelijk menselijk contact en verder houd ik het bij dit weblog, waarvoor ik de titel in 2011 met zorg heb gekozen: Langzame opmerkingen in een snelle tijd.

Hans ter Heijden

Sinds juni 2019 heb ik wel weer een Facebookaccount, maar ik ben er vooralsnog niet erg actief op. Mijn kritiek op Facebook blijft, maar op gepaste afstand en met de nodige reserve wil ik wel zo nu en dan (kritisch) volgen wat er op de sociale media gebeurt. Op dezelfde wijze gebruik ik Twitter.

Voorjaarsnummer Terra Westerwolda verschenen

Bij de leden van de Historische Vereniging Westerwolde (HVW) viel het voorjaarsnummer van Terra Westerwolda een dezer dagen in de bus. Het blad is ook weer verkrijgbaar bij verschillende (boek)winkels in de regio en bij boekhandel Godert Walter in Groningen.

 

Op de cover verbeeldt kunstschilder Geert Schreuder de angst als bij de
 bevrijding de boerderij van het gezin Dijkmeijer in Veele in vlammen opgaat.

 

Een tragisch ongeluk in het Hebrecht
In dit voorjaarsnummer: Jan Battjes reconstrueerde een tragisch ongeluk tijdens de mobilisatie in het Hebrecht, Geert Luth schrijft over sociale mobiliteit in Sellingen en Jan Huizing vertelt aan de hand van unieke ansichtkaarten over het bezoek van zijn overgrootvader aan de Wereldtentoonstelling in Parijs in 1900. Wederom zijn er prachtige foto’s van Tonnis Post en Geert Volders licht de landschapsbiografie van Westerwolde toe. Hans ter Heijden interviewde Harm Dijkmeijer over zijn veelbewogen leven en schreef over de kritische verzen en aforismen die dichter Kees Stip publiceerde over religie en de aanslagen op natuur en milieu. Daarnaast zijn er nog de vaste rubrieken als ‘Sanne Meijer Onderweg’ en de column ‘Siste Viator’, deze keer geschreven door Geert Volders.

Freerk Smid met zijn drie kleine broertjes. Foto Tonnis Post

Redactie

De redactie verwelkomt in dit nummer twee nieuwe leden: Obby Veenstra, directeur MOW (Museum de Oude Wolden) en Erik Wubs, masterstudent geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Samen met Tjarko van Dijk, Hans ter Heijden (hoofd- en eindredactie), Jan Huizing, Henriëtte Kuiper en Geert Volders brengen zij de rijke geschiedenis van Westerwolde onder de aandacht van een groeiend aantal lezers. Wegens drukke werkzaamheden is Jochem Abbes (voorzitter HVW) teruggetreden, maar hij zal ongetwijfeld nog wel eens artikelen in Terra Westerwolda publiceren.

Nader informatie over de HVW en Terra Westerwolda (o.a. lidmaatschap en verkooppunten) zie www.verenigingwesterwolde.nl

Een hoopvol 2018!

Ruiten Aa tussen Smeerling en Ter Wupping (Westerwolde - Groningen)