Peter de Grote Festival

In het kader van het Peter de Grote Festival hebben we ook dit jaar weer een paar mooie concerten bijgewoond.

 

Synagoge Groningen

Afgelopen maandag in de synagoge in Groningen met werken van Brahms, Ravel en Schumann door cellist Jan-Ype Nota en pianist Paul Komen, afgewisseld met gedichten van en door Jean Pierre Rawie. Jammer dat het geluid bij de voordracht erg slecht was en dat de voor dit festival zo kenmerkende toelichting op de werken ontbrak. Vooral de Mélodies hébraïques (Kadish) van Maurice Ravel maakten veel goed. Bovendien een prachtige locatie!

 

Concertboerderij Onder de Linden

In de vertrouwde Concertboerderij 'Onder de Linden' in Valthermond - waar gastvrouw zangeres Marion van den Akker ons welkom heette - vond gisterenavond het Participatory Concert plaats. Uitgevoerd werden het strijksextet van Brahms en - erg mooi - een pianokwintet van Robert Schumann. De werken werden gespeeld door docenten en studenten van de Summer Academy. Het kwintet bestond uit Ilona Timchenko (piano), Eva van Haaften (viool), Eline de Vries (viool), Ruth Bosboom (altviool) en Amparo Lacruz (cello).

Voor een fragment uit het pianokwintet in Es, op. 44 (1842) van Robert Schumann zie Facebook.

Website: Peter de Grote Festival

Het luie end

Het was een zonnige middag, toen een wat oudere man van zijn fiets stapte en in het haltehokje waarin ik in m’n eentje op de bus stond te wachten, met veel gerochel op het eenpersoonsbankje ging zitten. Ik knikte even vaag naar hem en keek alweer de weg af in de richting waar mijn vervoermiddel vandaan moest komen. Geheel onverwacht zei de man tegen mij: “Het is wat u zegt meneer, je moet een doel in je leven hebben.” Ik had helemaal niets gezegd en mijn mond viel dan ook ver open van verbazing over de mij toegedichte filosofische woorden. “Een doel in je leven”, herhaalde hij. Ik knikte instemmend en voegde daar, om ook wat te zeggen aan toe: “Het is wat u zegt.”

Nog nooit had ik iemand die kennelijk om een praatje verlegen zat, op zo’n geraffineerde wijze een volstrekt onbekende tot gesprekspartner horen bombarderen. Want ik kon er niet meer omheen. Terwijl hij een shaggie draaide, vertelde hij mij het verhaal, waarvan de openingszin kennelijk de conclusie was.

De fabriek waar hij tientallen jaren had gewerkt, had hem in de herfst van zijn leven ontslagen: te jong nog voor pensioen, te oud voor ander werk. Het was een aardige man die mij zo onverhoeds tot praatpaal had gekozen. Mijn aandeel in het gesprek was, hoewel beperkt, voor hem kennelijk voldoende. En als ik in een korte pauze, waarin hij het hoofd met de grijze manen naar mij ophief, nu eens begrijpend, dan weer aanmoedigend ‘humde’, zei hij: “Het is wat u zegt, meneer.” Als hij weer naar de grond tuurde, alsof zijn levensverhaal daar in krijt op de stoep stond geschreven, en zijn relaas voortzette, keek ik steels even of mijn bus al naderde.

Juist was hij aan het vertellen dat hij die middag bij iemand de tuin zou opknappen, maar kennelijk het verkeerde adres had opgekregen - zodat hij onverrichterzake moest terugkeren - en moe geworden van het fietsen hier even bij mij op het bankje was komen zitten, toen lijn 41 aan kwam rijden.

Met gemengde gevoelens nam ik gehaast afscheid van de arbeider-filosoof. De bus zette zich in beweging en terwijl ik mijn hand opstak naar de man op het bankje, reed ik de Gansstraat uit die bij Utrechters bekend staat als het ‘Luie end’. Het ‘Luie end’, want aan de ene kant ‘zitten ze’ (in de gevangenis), aan de andere kant ‘liggen ze’ (op het kerkhof).

Op de achterbank in de bus denderde het nu door me heen: “Het is wat u zegt meneer, je moet een doel in je leven hebben.”

Hans ter Heijden

Hier 'zitten ze': Huis van Bewaring, Gansstraat Utrecht

Daar tegenover 'liggen ze': begraafplaats Soestbergen. (Foto's: Wikipedia)

Zomernummer Terra Westerwolda verschenen

Leden van de Historische Vereniging Westerwolde (HVW) ontvangen een dezer dagen het zomernummer van het tijdschrift ‘Terra Westerwolda’. Het blad is binnenkort ook verkrijgbaar bij verschillende (boek)winkels in de regio.

 

 

Plaggenhut op het Weenderveld

‘Weenderveld – Weenderwieke’ was de enige informatie bij een oude zwart-witfoto van een plaggenhut op de website van de HVW. Dankzij Gré Fennema en Berend Potse kwam ik op het spoor van Tetje (90) en Joke (88) Swarts uit Vlagtwedde. Met hen bezocht ik de plek waar de hut stond. Hun grootouders woonden hier, maar zelf brachten zij hun kinderjaren ook in zo’n hut door. Kunstschilder Geert Schreuder verbeeldde hun herinneringen in een prachtig acrylschilderij.

Willem Heero Dinkla

De plaggenhut droeg de naam ‘Arbeid adelt’. Het had ook de naam kunnen zijn van de statige boerderij van het geslacht Dinkla in Bellingwolde. Tjarko van Dijk interviewde Willem Heero Dinkla over het ‘werken met de krachten van de natuur’. Over arbeiderswoningen in de gemeente Vlagtwedde schreef Joop Tilbusscher en Jakob Been dook in de geschiedenis van Hotel de Poort in Ter Apel.

Roege Wilt
Naast de vaste rubrieken is er aandacht voor een bijzondere oorlogsfoto en de in Onstwedde geboren A.H. Smith (1860 - 1944), schrijver van ‘Roege Wilt’, staat centraal in mijn serie over de literatuurgeschiedenis van de Kanaalstreek en Westerwolde. Bij de lezenswaardige column 'Sanne Meijer Onderweg' valt een bijzonder fraaie foto van Herman Janssen op: het klooster gefotografeerd vanuit een luchtballon.

Nadere informatie over Terra Westerwolda en HVW: www.verenigingwesterwolde.nl.

Tussen de rails (3)

DOLEN EN DROMEN

Ida Gerhardt

‘Bestijg den trein nooit zonder uw valies met droomen’, schreef de Vlaamse dichter Jan van Nijlen ooit in zijn ‘Bericht aan de reiziger’. Het is het motto van oud-leraar Nederlands en -cabaretier Henk Lagerweij en sinds hij me hier deelgenoot van maakte, ook het mijne.

Net als Henk reis ik veel per trein. Gisteren bezocht ik mijn vader (97) in het verpleeghuis in Ede. Hij herkende me niet en communicatie was nauwelijks mogelijk. Zwijgend dronken we samen koffie op een schaduwrijke plek in de tuin. Pa dommelde steeds in. Droomde hij nu over vroeger? Over de wetten en praktische bezwaren die tussen droom en daad in de weg stonden? Of misschien wel staan? Of berust hij in zijn lot en wacht hij geduldig en machteloos op het einde? Je weet het niet. Alleen bij het afscheid was de oud-spoorman er weer even: “O, je stapt weer op de trein?”

Ik stapte weer op de trein en maakte op de terugreis naar het Noorden een tussenstop in Zutphen. Hier bezocht ik Dineke, die pas verhuisd was in de Torenstad. Gelukkig was hier geen gebrek aan communicatie! Bovendien ontstond er een heuse mini-reünie toen nog enkele bekenden uit mijn Zutphense jaren binnenvielen: Anneke en Irene! Het was decennia geleden dat ik hen had ontmoet. Het was een mooi en vrolijk weerzien. Herinneringen vlogen over en weer door de fraaie kamer en suite. En ja, we bleken als jonge pensionado’s allemaal nog dromen te hebben. Plannen genoeg voor de toekomst.

 

Ida Gerhardt in de kloostertuin te Zutphen

Op de terugweg naar het station dwaalde ik nog even door het prachtige Zutphen. De Jacob Damsingel, de Rozenhoflaan waar Paul Rodenko woonde, de kloostertuin. Ook dichter J.C. Bloem vertoefde in deze Hanzestad en in het wat verderop liggende Achterhoekse gehucht Exel onstonden de boeiende brievenboeken van Jeroen Brouwers. Maar je kwam hem ook tegen in de kroeg -  De Korenbeurs (‘Platter’) - aan de Zaadmarkt. Dat gold zeker niet voor dichteres Ida Gerhardt, die in het naburige Eefde bijna als een kluizenaar leefde. Van haar is het verhalende gedicht ‘Dolen en dromen’ waarin Zutphen een belangrijke rol speelt.

Thuisgekomen zocht ik het op. Het fraai vormgegeven en gedrukte boekje is in 1980 uitgegeven door Atheneum - Polak & Van Gennep i.s.m. A.P. ten Bosch, uitgever in Zutphen. Hier kan geen e-reader tegen op!

Een fragment uit het gedicht 'Dolen en dromen'. Voor een tegenstem
(de gecursiveerde tekst) maakte Gerhardt gebruik van verzen van Gerrit Achterberg.
 

Straks maak ik een wandeling met mijn hond Dora door het mooie, verstilde Westerwoldse landschap. Dolend en dromend.

Hans ter Heijden

Muziek is geen vuurwerk, muziek is gevoel

Het Eurovisie Songfestival is langzamerhand verworden tot een mislukte houseparty met veel geblèr, toeters, bellen, billen, borsten, duizelig makende lichteffecten, streetdance, paardenhoofden en apenpakken. Het beest in de mens komt er los. Met muziek heeft dit allemaal niets te maken.

Amar pelos dois
Gelukkig waren er nog enkele zangers die zichzelf bleven en 'gewoon' hun song zongen en dit nog mooi deden ook. Eigenlijk alleen de Belgische Blanche en Salvador Sobral uit Portugal maakten indruk op me. De vak- en publieksjury deelden goddank mijn mening. Er is nog hoop! Blanche werd vierde en Salvador Sobral met het ontroerende lied 'Amar pelos dois', als een doorleefde fado in zijn moedertaal gezongen, de terechte winnaar.

Salvador Sobral in dankwoord: 'Muziek is geen vuurwerk, muziek is gevoel'.

 

Voor de tekst van Amar pelos dois én de vertaling, zie hier.

Vervlogen Tijden: prachtboek over Ter Apel e.o.

Vanmiddag in een bomvolle zaal van het Boschhuis in Ter Apel de presentatie bijgewoond van 'Vervlogen Tijden. Een fotografische geschiedenis van Ter Apel, Ter Apelkanaal, Barnflair en Munnekemoer' door Rienhart Wolf. De basis hiervoor werd gelegd door zijn vader, wijlen Dirk Wolf, die notaris was in Ter Apel.

Eerste exemplaar
Rienhart hield een boeiende inleiding en Giny Luth, wethouder van cultuur van de gemeente Vlagtwedde, nam het eerste exemplaar in ontvangst.

Chapeau!
Mijn gereserveerde exemplaar lag klaar en vanavond ben ik er in begonnen. Het is een verbluffend mooi vormgegeven boek, met uniek fotomateriaal en teksten die samen een beeld geven van de rijke geschiedenis van Ter Apel en omgeving. Chapeau voor de auteur en allen die aan dit prachtboek meewerkten!

Expositie Annette Schreuder